Przegląd operacji „Pustynny Lis”

Operacja Pustynny Lis – czterodniowa kampania bombardowań, która wstrząsnęła Bliskim Wschodem i pozostawiła trwały ślad w regionie. Był grudzień 1998 roku, a administracja Clintona miała już dość wybryków Saddama Husajna. Iracki dyktator sprzeciwiał się inspekcjom UNSCOM, a Stany Zjednoczone uznały to za wyraźny sygnał jego zamiaru ukrycia czegoś – prawdopodobnie broni masowego rażenia w Iraku.

Aby zrozumieć kontekst operacji „Pustynny Lis”, musimy się cofnąć o krok. Konflikt w Zatoce Perskiej narastał od końca lat 80. XX wieku, a w 1990 roku Irak Saddama Husajna dokonał inwazji na Kuwejt, co zapoczątkowało wojnę w Zatoce Perskiej. Koalicja pod wodzą USA wyzwoliła Kuwejt, ale w rezultacie konflikt między USA a Irakiem nadal utrzymywał się. Armia iracka nadal była siłą, z którą należało się liczyć, a świat był w stanie najwyższej gotowości.

Droga do Pustynnego Lisa

Przenieśmy się do 1998 roku. Administracja Clintona była coraz bardziej sfrustrowana odmową Saddama Husajna podporządkowania się inspekcjom UNSCOM. Stany Zjednoczone uznały to za zagrożenie dla stabilności regionalnej i potencjalne zagrożenie dla własnego bezpieczeństwa narodowego. W listopadzie 1998 roku Stany Zjednoczone rozpoczęły operację „Pustynny Grzmot”, demonstrację siły mającą na celu zmuszenie Iraku do podporządkowania się. Ale Saddam Husajn się nie wycofał.

W miarę eskalacji napięć, Stany Zjednoczone i ich sojusznicy przygotowywali się do bardziej zdecydowanych działań. 16 grudnia 1998 roku rozpoczęła się operacja „Pustynny Lis” – kampania ataków pociskami manewrującymi, mająca na celu unieszkodliwienie irackiego potencjału broni masowego rażenia i osłabienie irackiej armii. Naloty na Irak były intensywne, a Stany Zjednoczone i Wielka Brytania zrzuciły ponad 600 bomb i wystrzeliły 90 pocisków manewrujących w irackie cele.

Kampania bombardowań Pustynny Lis zakończyła się po zaledwie czterech dniach, ale jej skutki odczuwalne były przez lata. Irackie wojsko zostało poważnie osłabione, ale Saddam Husajn pozostał u władzy. Amerykański establishment polityki zagranicznej musiał zastanawiać się nad skutecznością swojej strategii. Czy osiągnęli swoje cele, czy też po prostu jeszcze bardziej zepchnęli Saddama Husajna w kozi róg?

• Sankcje wobec Iraku pozostały w mocy, paraliżując iracką gospodarkę i powodując powszechne cierpienie humanitarne.
• Syndrom wojny w Zatoce Perskiej – tajemnicza choroba dotykająca weteranów wojny w Zatoce Perskiej – wciąż budzi wątpliwości i niepokój.
• Wszystko sprowadziło się do wojny w Iraku w 2003 r., kiedy to USA i ich sojusznicy przygotowywali się do przeprowadzenia pełnoskalowej interwencji militarnej przeciwko Irakowi.

Dziedzictwo Pustynnego Lisa

Operacja Pustynny Lis być może była krótkotrwałą kampanią, ale jej dziedzictwo jest odczuwalne do dziś. Była demonstracją amerykańskiej potęgi militarnej, ale także przypomnieniem o złożoności i wyzwaniach amerykańskiej polityki zagranicznej na Bliskim Wschodzie. Patrząc wstecz, nie sposób oprzeć się pytaniu – jakie były prawdziwe motywy stojące za Operacją Pustynny Lis? Czy była to autentyczna próba powstrzymania ambicji Saddama Husajna, czy też kolejny ruch w szerszej grze geopolitycznej?

Odpowiedzi, podobnie jak prawda o irackiej broni masowego rażenia, pozostają owiane tajemnicą. Jedno jest jednak pewne – „Lisy Pustyni” z wojny w Zatoce Perskiej pozostawiły niezatarty ślad w regionie, a ich działania nadal kształtują bieg historii.